پمپ تصفیه برای گردش مداوم آب در استخر طراحی شده است. این دستگاه آب را از کف‌شور و اسکیمر مکش می‌کند و پس از عبور از فیلتر، دوباره به استخر بازمی‌گرداند. برای عملکرد صحیح پمپ، مسیر مکش باید کاملاً آب‌بندی باشد و آب بدون ورود هوا به محفظه پمپ برسد.
اگر پمپ تصفیه هوا بکشد، ممکن است در سبد پیش‌فیلتر حباب مشاهده کنید، جریان خروجی نازل‌ها کاهش پیدا کند یا صدای غیرعادی از دستگاه شنیده شود. ادامه این وضعیت می‌تواند به افت راندمان تصفیه و آسیب دیدن پمپ منجر شود.
در این مقاله، علت‌های اصلی هوا کشیدن پمپ تصفیه استخر، روش تشخیص هر مشکل و راهکارهای رفع آن را بررسی می‌کنیم.
ورود هوا به مسیر مکش همیشه با توقف کامل پمپ همراه نیست. گاهی دستگاه همچنان کار می‌کند، اما عملکرد آن نسبت به حالت عادی کاهش پیدا می‌کند. شناخت نشانه‌ها کمک می‌کند مشکل را پیش از آسیب جدی به تجهیزات شناسایی کنید.
مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:
توجه داشته باشید که وجود چند حباب کوچک هنگام راه‌اندازی اولیه همیشه نشانه خرابی نیست. اما اگر حباب‌ها پس از چند دقیقه همچنان باقی بمانند، باید علت بررسی شود.
یکی از ساده‌ترین و در عین حال رایج‌ترین علت‌های هوا کشیدن پمپ، پایین بودن سطح آب استخر است.
آب استخر باید به‌اندازه‌ای باشد که دهانه اسکیمر به‌طور مناسب در آب قرار بگیرد. اگر سطح آب بیش از حد پایین بیاید، هنگام مکش ممکن است هوا از دهانه اسکیمر وارد لوله شود.
این اتفاق معمولاً زمانی رخ می‌دهد که آب استخر بر اثر تبخیر، شست‌وشوی فیلتر یا نشتی کاهش پیدا کرده باشد.
ابتدا سطح آب را بررسی کنید. اگر آب به محدوده پایین دهانه اسکیمر رسیده است، احتمال دارد پمپ در زمان مکش گرداب ایجاد کند و هوا وارد مسیر شود.
سطح آب را تا محدوده استاندارد اسکیمر افزایش دهید. سپس پمپ را مجدداً راه‌اندازی کنید و وضعیت حباب‌ها را در محفظه پیش‌فیلتر بررسی کنید.
یکی از مهم‌ترین دلایل هوا کشیدن پمپ، نشتی در بخش مکش است. در این قسمت از مدار، فشار داخل لوله معمولاً کمتر از فشار محیط است. به همین دلیل، حتی یک نشتی کوچک نیز می‌تواند به‌جای خروج آب، هوا را به داخل لوله وارد کند.
این مشکل ممکن است در محل اتصالات، مهره‌ماسوره‌ها، شیرهای ورودی یا بخش‌های مختلف لوله‌کشی ایجاد شود.
اتصالات مسیر مکش را از اسکیمر و کف‌شور تا ورودی پمپ بررسی کنید. به ترک‌خوردگی، شل بودن مهره‌ها و خرابی نوار آب‌بندی توجه داشته باشید.
اگر نشتی در بخش زیرزمینی لوله‌ها باشد، تشخیص آن به تجهیزات تخصصی و بررسی فنی نیاز دارد.
اتصالات معیوب باید مجدداً آب‌بندی شوند. در صورت وجود ترک در لوله یا اتصال، تعویض قطعه آسیب‌دیده راهکار مطمئن‌تری است.
درپوش شفاف پمپ معمولاً با یک اورینگ لاستیکی آب‌بندی می‌شود. این قطعه مانع ورود هوا به محفظه پیش‌فیلتر می‌شود.
با گذشت زمان، اورینگ ممکن است خشک، فرسوده، ترک‌خورده یا از محل اصلی خود خارج شود. در چنین شرایطی، هنگام کار پمپ هوا از اطراف درپوش وارد محفظه می‌شود.
ابتدا پمپ را خاموش و برق آن را قطع کنید. پس از اطمینان از توقف دستگاه و تخلیه فشار، درپوش را باز کنید و وضعیت اورینگ را بررسی کنید.
وجود ترک، تغییر شکل، خشکی یا آلودگی روی سطح آب‌بندی می‌تواند مانع قرارگیری صحیح آن شود.
اورینگ را تمیز کنید و در صورت فرسودگی، آن را با قطعه مناسب همان مدل پمپ تعویض کنید. هنگام بستن درپوش نیز از قرارگیری صحیح واشر در شیار اطمینان داشته باشید.
استفاده از روان‌کننده سازگار با جنس اورینگ و توصیه سازنده می‌تواند به حفظ انعطاف‌پذیری آن کمک کند.
برگ، مو، آشغال و سایر ذرات معلق ممکن است در سبد اسکیمر یا پیش‌فیلتر پمپ جمع شوند. این آلودگی‌ها مسیر عبور آب را محدود می‌کنند و باعث افزایش مقاومت در بخش مکش می‌شوند.
در نتیجه، پمپ برای مکش آب با شرایط نامناسبی روبه‌رو می‌شود. اگر گرفتگی شدید باشد، احتمال ایجاد صدای غیرعادی و پدیده کاویتاسیون نیز افزایش پیدا می‌کند.
سبد اسکیمر و سبد داخل محفظه پمپ را بررسی کنید. اگر مقدار زیادی آلودگی در آن‌ها جمع شده است، باید تمیزکاری انجام شود.
سبدها را به‌صورت دوره‌ای تمیز کنید و از تجمع برگ و زباله در مسیر مکش جلوگیری کنید. همچنین اگر فیلتر شنی دچار گرفتگی شده باشد، باید وضعیت آن و زمان مناسب بک‌واش بررسی شود.
برای آشنایی بیشتر با عملکرد پمپ و فیلتر و ارتباط ظرفیت آن‌ها، می‌توانید مقاله محاسبه فیلتر شنی استخر را مطالعه کنید.
در موتورخانه استخر معمولاً چند شیر برای کنترل مکش از اسکیمر، کف‌شور و سایر مسیرها وجود دارد. اگر یکی از این شیرها به‌اشتباه بسته شود یا فقط بخشی از مسیر باز بماند، جریان آب ورودی به پمپ کاهش پیدا می‌کند.
همچنین خرابی آب‌بندی داخلی شیر ممکن است باعث ورود هوا به مدار شود.
وضعیت شیرهای مسیر مکش را بررسی کنید. مطمئن شوید مسیر مورد استفاده باز است و دسته شیرها در موقعیت صحیح قرار دارند.
اگر با تغییر وضعیت یک شیر، میزان حباب یا صدای پمپ تغییر می‌کند، همان مسیر باید دقیق‌تر بررسی شود.
شیرهای معیوب را تعمیر یا تعویض کنید. هنگام تنظیم شیرها نیز از تغییر ناگهانی وضعیت چند شیر به‌صورت هم‌زمان خودداری کنید تا بتوانید منشأ مشکل را بهتر تشخیص دهید.
در بعضی از استخرها، پمپ بالاتر از سطح آب نصب می‌شود. در این شرایط، دستگاه باید بتواند آب را از ارتفاع پایین‌تر مکش کند.
هرچه اختلاف ارتفاع پمپ و سطح آب بیشتر باشد، شرایط مکش دشوارتر می‌شود. اگر طراحی مسیر، ظرفیت پمپ یا آب‌بندی اتصالات مناسب نباشد، احتمال ورود هوا و از دست رفتن پرایم پمپ افزایش پیدا می‌کند.
ارتفاع نصب پمپ، فاصله آن تا استخر و وضعیت لوله مکش را بررسی کنید. همچنین باید مشخص شود پمپ برای کار در شرایط مکش موردنظر طراحی شده است یا خیر.
در صورت امکان، نصب پمپ در ارتفاع مناسب و نزدیک‌تر به سطح آب می‌تواند شرایط مکش را بهبود دهد. اگر جابه‌جایی دستگاه امکان‌پذیر نیست، باید ظرفیت مکش، قطر لوله و تجهیزات جانبی توسط متخصص بررسی شود.
گاهی منشأ ورود هوا در خود پمپ قرار دارد. قطعاتی مانند اتصالات ورودی، درپوش پیش‌فیلتر و آب‌بندهای داخلی ممکن است بر اثر فرسودگی یا نصب نادرست عملکرد مناسبی نداشته باشند.
در این شرایط، ممکن است با وجود سالم بودن لوله‌کشی، همچنان هوا وارد محفظه پمپ شود.
برای تشخیص دقیق، باید بدنه دستگاه، محل اتصال لوله ورودی و قطعات آب‌بندی بررسی شوند. باز کردن بخش‌های داخلی پمپ بهتر است توسط تعمیرکار متخصص انجام شود؛ زیرا مونتاژ نادرست می‌تواند باعث نشتی و آسیب بیشتر شود.
پس از برطرف کردن علت ورود هوا، باید محفظه پمپ به‌درستی از آب پر شود. روشن کردن پمپ بدون آب می‌تواند به آب‌بند مکانیکی و سایر قطعات آسیب برساند.
برای هواگیری، مراحل زیر را انجام دهید:
۱. پمپ را خاموش کنید و برق دستگاه را از مدار خارج کنید.
۲. وضعیت سطح آب استخر و باز بودن شیرهای مسیر مکش را بررسی کنید.
۳. پس از اطمینان از توقف کامل دستگاه و تخلیه فشار، درپوش پیش‌فیلتر را باز کنید.
۴. سبد و محفظه پمپ را از آلودگی پاک کنید.
۵. محفظه را با آب تمیز پر کنید و اورینگ درپوش را از نظر سلامت و قرارگیری صحیح بررسی کنید.
۶. درپوش را به‌درستی ببندید و از محکم بودن اتصالات اطمینان حاصل کنید.
۷. پمپ را روشن کنید و عملکرد آن را زیر نظر بگیرید.
۸. پس از راه‌اندازی، وضعیت محفظه پمپ و نازل‌های برگشت را بررسی کنید.
اگر هواگیری به‌درستی انجام شده باشد، باید جریان آب به حالت پایدار برسد و مقدار هوای داخل محفظه کاهش پیدا کند.
نکته ایمنی: هرگز درپوش فیلتر یا اتصالات تحت فشار را باز نکنید. همچنین پمپ را برای مدت طولانی در حالت خشک روشن نگذارید.
هوا کشیدن و کاویتاسیون دو مشکل متفاوت هستند، اما ممکن است نشانه‌های مشابهی داشته باشند.
در هوا کشیدن، هوای محیط از طریق نشتی یا شرایط نامناسب مکش وارد مدار می‌شود. این هوا می‌تواند به شکل حباب در محفظه پمپ یا نازل‌های برگشت دیده شود.
اما کاویتاسیون زمانی رخ می‌دهد که فشار موضعی آب در ورودی پمپ بیش از حد کاهش پیدا کند و بخشی از آب به بخار تبدیل شود. با افزایش فشار، این حباب‌ها فرو می‌پاشند و ممکن است صدای شبیه برخورد سنگ‌ریزه ایجاد کنند.
گرفتگی مسیر مکش، قطر نامناسب لوله یا شرایط نامناسب نصب می‌تواند زمینه ایجاد کاویتاسیون را فراهم کند.
برای تشخیص دقیق، باید فشار مکش، دبی آب، وضعیت صافی و شرایط کاری پمپ بررسی شود. تعویض پمپ بدون شناسایی علت اصلی، لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند.
پس از رفع مشکل، رعایت چند نکته ساده می‌تواند احتمال تکرار آن را کاهش دهد:
بازدید منظم تجهیزات تصفیه و گرمایش، علاوه بر کاهش احتمال خرابی، به حفظ عملکرد صحیح کل تأسیسات کمک می‌کند. در طراحی و نگهداری این مجموعه نیز هماهنگی میان تجهیزات اهمیت زیادی دارد.
هوا کشیدن پمپ تصفیه استخر معمولاً به مشکلاتی مانند پایین بودن سطح آب، نشتی اتصالات مکش، خرابی اورینگ درپوش، گرفتگی سبدها یا تنظیم نادرست شیرها مربوط می‌شود. تشخیص درست علت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هواگیری به‌تنهایی نمی‌تواند نشتی یا ایراد اصلی را برطرف کند.
اگر پمپ پس از هواگیری همچنان حباب تولید می‌کند یا فشار و دبی آب به حالت عادی بازنمی‌گردد، بهتر است مسیر مکش و قطعات داخلی دستگاه توسط متخصص بررسی شوند.
در مجموعه‌های استخری، عملکرد صحیح تصفیه باید در کنار تجهیزات حرارتی مناسب در نظر گرفته شود. برای بررسی و انتخاب سیستم‌های گرمایش استخر ماشین سازی انعکاس می‌توانید محصولات و مشخصات فنی موجود در دسته‌بندی مربوط را مشاهده کنید.
اشتراک گذاری:
