مه پاش معدن برای کارخانه شن و ماسه چه کاربردی دارد؟
کارخانههای شن و ماسه بهدلیل خردایش، سرندکردن و جابهجایی پیوسته سنگ، از محیطهای مستعد تولید گرد و غبار هستند. از لحظه تخلیه سنگ داخل قیف ورودی تا زمانی که محصول دانهبندیشده روی دپو قرار میگیرد، چندین نقطه انتشار غبار در خط تولید وجود دارد. اگر این نقاط بهدرستی کنترل نشوند، ذرات ریز روی دستگاهها، تابلوهای برق، مسیرهای رفتوآمد و محیطهای اطراف کارخانه مینشینند.
یکی از روشهای کاربردی برای کاهش این آلودگی، استفاده از مه پاش معدن است. این سیستم آب را به قطرات ریز تبدیل میکند و آنها را در نزدیکی محل تولید گرد و غبار پخش میکند. قطرات آب با ذرات موجود در هوا برخورد کرده و باعث سنگینشدن و فرونشست آنها میشوند. البته کارایی مه پاش به عواملی مانند محل نصب نازلها، فشار آب، ظرفیت تولید کارخانه، جنس سنگ و شرایط محیطی بستگی دارد.
چرا کارخانه شن و ماسه گرد و غبار زیادی تولید میکند؟
تولید شن و ماسه شامل چند مرحله مکانیکی است که در بیشتر آنها سنگ تحت ضربه، فشار، سایش یا لرزش قرار میگیرد. شکستن سنگ در دستگاههای خردایش، حرکت مواد روی سرند و سقوط آنها از یک نوار روی نوار دیگر، ذرات ریز را از سطح مصالح جدا میکند.
مهمترین نقاط تولید گرد و غبار در یک کارخانه شن و ماسه عبارتاند از:
- محل تخلیه کامیون داخل قیف ورودی
- دستگاه فیدر
- ورودی و خروجی سنگشکن فکی
- کوبیت، هیدروکن یا سایر دستگاههای خردایش
- ورودی و خروجی سرند
- محل اتصال نوارهای نقاله
- نقاط ریزش مصالح
- محل تخلیه ماسه و شن روی دپو
- بارگیری محصول نهایی
- مسیر تردد کامیون و ماشینآلات
خشکبودن مصالح، ارتفاع زیاد ریزش، وزش باد و بالا بودن ظرفیت تولید، شدت آلودگی را بیشتر میکند. به همین دلیل، یک دستگاه مهپاش مرکزی بدون شناسایی دقیق منابع گرد و غبار، لزوماً تمام مشکل کارخانه را برطرف نمیکند.
مه پاش کارخانه شن و ماسه چگونه عمل میکند؟
سیستم مهپاش از یک پمپ، مخزن یا منبع آب، فیلتر، لولههای انتقال، شیرهای کنترلی، نازلها و تابلو برق تشکیل میشود. پمپ آب را با فشار مناسب وارد لولهها میکند و نازلها آن را به قطرات ریز تبدیل میکنند. این قطرات در اطراف نقطه تولید غبار پخش میشوند.
هنگامی که قطرات آب با ذرات معلق برخورد میکنند، ذرات به آنها میچسبند. وزن مجموعه قطره و ذره افزایش پیدا میکند و گرد و غبار بهجای حرکت در محیط، روی مصالح یا سطح زمین مینشیند. در برخی نقاط نیز پاشش آب باعث میشود سطح سنگ یا مصالح کمی مرطوب شود و هنگام خردشدن یا سقوط، ذرات کمتری از آن جدا شوند.
مقدار آب باید کنترلشده باشد. هدف از مهپاشی، شستن مصالح یا خیسکردن کامل خط تولید نیست؛ بلکه باید با کمترین آب ممکن، گرد و غبار در همان محل تولید مهار شود.
کاربرد مه پاش در قیف ورودی کارخانه
اولین نقطه مهم، محل تخلیه سنگ داخل قیف یا هاپر است. هنگام خالیکردن بار کامیون، حجم زیادی سنگ در مدت کوتاهی سقوط میکند. این اتفاق هوای میان قطعات را با فشار بیرون میراند و ابری از گرد و غبار در اطراف قیف ایجاد میکند.
نصب نازلهای مهپاش در اطراف دهانه قیف میتواند گرد و غبار برخاسته را قبل از پخششدن در محوطه مهار کند. نازلها نباید در مسیر مستقیم سقوط سنگ قرار بگیرند؛ زیرا ضربه قطعات میتواند باعث شکستگی یا تغییر زاویه آنها شود.
برای کاهش مصرف آب میتوان سیستم را به حسگر حضور کامیون یا فرمان دستی اپراتور متصل کرد. در این حالت، مهپاش فقط هنگام تخلیه بار روشن میشود و پس از پایان کار خاموش خواهد شد.
کاهش گرد و غبار سنگشکنهای اولیه و ثانویه
سنگشکن فکی، کوبیت، هیدروکن و سایر دستگاههای خردایش، از مهمترین منابع گرد و غبار کارخانه هستند. ورود سنگ خشک به دستگاه، خردشدن مصالح و خروج مواد ریزتر، در هر سه مرحله غبار تولید میکند.
در ورودی سنگشکن میتوان مقدار مشخصی آب روی مصالح پاشید تا سطح آنها کمی مرطوب شود. در خروجی نیز نازلهای مهپاش، ذرات آزادشده را در اطراف دهانه تخلیه مهار میکنند. استفاده از پوشش یا محفظه اطراف خروجی باعث میشود مه و گرد و غبار در فضای محدودتری باقی بمانند و برخورد میان قطرات و ذرات بیشتر شود.
میزان پاشش باید با نوع دستگاه و مقدار رطوبت قابلقبول محصول هماهنگ باشد. ورود آب بیش از اندازه به برخی دستگاهها ممکن است باعث چسبندگی مواد، گرفتگی مسیر یا کاهش کیفیت محصول نهایی شود.
کنترل غبار در سرند کارخانه شن و ماسه
سرند با حرکت لرزشی، مصالح را بر اساس اندازه دانه جدا میکند. این لرزش پیوسته باعث آزادشدن ذرات ریز از سطح مواد میشود. هرچه مصالح خشکتر و ریزتر باشند، مقدار گرد و غبار اطراف سرند بیشتر خواهد بود.
برای کنترل این بخش میتوان نازلها را در ورودی سرند، بالای نقاط مشخص یا نزدیک خروجی طبقات نصب کرد. پوشاندن بخشی از سرند نیز میتواند از انتشار مستقیم غبار جلوگیری کند. بااینحال، جانمایی نازلها باید بهگونهای باشد که آب باعث چسبیدن مصالح به توری یا بستهشدن سوراخهای سرند نشود.
در خطوطی که ماسه خشک و بسیار ریز تولید میشود، لازم است مقدار رطوبت با حساسیت بیشتری تنظیم شود. گاهی ترکیب محفظه، مکنده و مهپاش نتیجه بهتری از افزایش حجم آب خواهد داشت.
مه پاش نوار نقاله و نقاط انتقال
خود نوار نقاله همیشه منبع اصلی گرد و غبار نیست؛ بیشترین آلودگی معمولاً در نقاطی ایجاد میشود که مواد از یک نوار روی نوار دیگر میریزند. افزایش ارتفاع سقوط و برخورد مصالح با سطح نوار، مقدار انتشار را بیشتر میکند.
نصب نازل در نقاط انتقال میتواند گرد و غبار حاصل از ریزش را کنترل کند. بهتر است این بخشها تا حد امکان پوشیده باشند تا باد یا جریان هوای ناشی از سقوط مواد، قطرات مه را از محدوده دور نکند.
در طراحی نازلهای نوار نقاله باید عرض نوار، حجم عبور مواد، ارتفاع ریزش و جهت جریان هوا بررسی شود. استفاده از تعداد زیاد نازل بدون محاسبه، میتواند آب زیادی وارد محصول کند؛ درحالیکه نتیجه مشابه با جانمایی دقیق چند نازل قابل دستیابی است.
کنترل گرد و غبار دپوی شن و ماسه
پس از دانهبندی، محصولات مختلف روی دپوهای جداگانه ریخته میشوند. سقوط مصالح از انتهای نوار و وزش باد روی سطح دپو، دو عامل اصلی انتشار غبار در این قسمت هستند.
برای کنترل محل ریزش میتوان نازلها را نزدیک انتهای نوار نصب کرد. اگر محدوده دپو وسیع باشد، استفاده از مهپاشهای پرتابل یا دستگاههای مهپاش دوربرد نیز امکانپذیر است. این دستگاهها مه را روی سطح بزرگتری پخش میکنند و برای محوطههای روباز مناسبتر هستند.
جهت باد در دپو اهمیت زیادی دارد. اگر دستگاه بدون توجه به باد جانمایی شود، مه به خارج از محدوده هدف حرکت میکند. استفاده از پایه گردان، تنظیم زاویه و امکان جابهجایی دستگاه، پوشش مناسبتری ایجاد خواهد کرد.
اجزای اصلی مه پاش کارخانه شن و ماسه
پمپ
پمپ باید فشار و حجم آب لازم برای تمام نازلهای فعال را تأمین کند. ظرفیت پمپ بر اساس تعداد نازلها، مقدار مصرف هر نازل، طول لولهکشی و اختلاف ارتفاع تعیین میشود. بزرگبودن پمپ همیشه به معنای عملکرد بهتر نیست و میتواند هزینه خرید و مصرف برق را افزایش دهد.
نازل مهپاش
نازل وظیفه تبدیل آب به قطرات ریز را بر عهده دارد. نوع نازل باید متناسب با محل استفاده انتخاب شود. نازلی که برای فضای باز مناسب است ممکن است برای خروجی سرند یا سنگشکن کارایی لازم را نداشته باشد.
فیلتر آب
وجود شن، گل، زنگزدگی یا رسوب در آب میتواند سوراخ ظریف نازل را مسدود کند. فیلتر مناسب از گرفتگی جلوگیری میکند و باید بهصورت دورهای شسته یا تعویض شود.
لولهها و اتصالات
لولهها باید فشار کاری سیستم، گرما، سرما و شرایط خشن محیط کارخانه را تحمل کنند. مسیر لولهکشی نیز باید دور از محل برخورد سنگ و رفتوآمد ماشینآلات باشد.
تابلو برق
تابلو برق میتواند روشن و خاموششدن پمپ و شیرهای هر بخش را کنترل کند. امکان هماهنگکردن مهپاش با سنگشکن، سرند، نوار نقاله و حسگر حضور کامیون نیز وجود دارد.
مزایای مه پاش برای کارخانه شن و ماسه
استفاده از سیستم مهپاش طراحیشده برای خط تولید میتواند نتایج زیر را به همراه داشته باشد:
- کاهش گرد و غبار قابلمشاهده
- بهبود دید در محوطه کارخانه
- کاهش انتقال غبار به محیط اطراف
- کمک به بهترشدن شرایط کاری کارکنان
- کاهش نشستن خاک روی دستگاهها
- کمترشدن آلودگی تابلوهای برق و حسگرها
- کاهش نیاز به شستوشو و نظافت مداوم
- کنترل جداگانه هر بخش از خط تولید
- امکان روشنشدن خودکار سیستم
- مصرف هدفمندتر آب نسبت به آبپاشی گسترده
میزان تأثیر مهپاش به طراحی، نگهداری و شرایط کارخانه وابسته است. کاهش ظاهری غبار نیز باید با بررسی شرایط واقعی محیط کار همراه شود.
نگهداری مه پاش کارخانه شن و ماسه
محیط کارخانه غبارآلود و خشن است؛ بنابراین تجهیزات به بازدید منظم نیاز دارند. برنامه نگهداری میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تمیزکردن نازلها
- شستوشو و تعویض فیلتر
- بررسی فشار پمپ
- کنترل نشتی لولهها
- بازدید شیرهای برقی
- کنترل اتصالات برق
- بررسی الگوی پاشش
- تخلیه آب در هوای بسیار سرد
- رسوبزدایی دورهای
- تعویض قطعات فرسوده
گرفتگی چند نازل ممکن است در نگاه اول مشخص نباشد، اما باعث میشود بخشی از خط بدون پوشش بماند. ثبت زمان سرویسها و بررسی روزانه شکل پاشش، از افت تدریجی عملکرد جلوگیری میکند.
جمعبندی
مه پاش معدن در کارخانه شن و ماسه برای کنترل گرد و غبار سنگشکن، سرند، نوار نقاله، نقاط انتقال و دپوهای محصول استفاده میشود. این سامانه با ایجاد قطرات ریز آب، ذرات معلق را سنگین میکند و با مرطوبسازی محدود مصالح، از تولید بخشی از غبار جلوگیری خواهد کرد.
برای دستیابی به عملکرد مناسب، فشار پمپ، نوع نازل، کیفیت آب، محل نصب و مقدار رطوبت مجاز محصول باید بررسی شوند. اگر برای کارخانه خود به مه پاش صنعتی نیاز دارید، طراحی سامانه باید بر اساس نقشه خط، ظرفیت تولید و تعداد نقاط انتشار انجام شود. ماشینسازی انعکاس میتواند تجهیزات مهپاش کارخانه شن و ماسه را متناسب با شرایط واقعی هر مجموعه طراحی و تولید کند.

